A REVIEW OF THE CONTEMPORARY MOSQUE ARCHITECTURE

Meltem Özçakı

Abstract

Religious buildings, since the very early ages, are structured through time in accordance with the social structures, changing belief systems, cultural differences, and technological developments. Each civilization studied the period prior to them, benefited from the past knowledge, and developed their own authentic architecture. An evaluation of the contemporary Turkish mosques shows that, instead of building through an understanding of past buildings, replicating structures have been built. Considering the number and characteristics of these practices, it is important that only a few mosques constitute architectural examples. The article examines the reasons why small number of modern mosques has been built whilst the new built mosques replicate the old architectural designs. The issue is discussed with reference to the idea of an “unchanging mosque typology; idealizing a particular era and style; ignoring the developments in technology and material resources; continuing with the accustomed style”. Throughout the concepts such as Islamic Architecture, Ottoman Architecture, social structure, aesthetic perception, meaning, material resources, approaches in ideological and design realms, the longing for past and criticism of the global are used. In the article, a project for Halide Edip Adıvar Complex National Architectural Project Competition is highlighted as a case which is designed by team members: Meltem Özçakı (leader), Yağız Ezer, Ali Derya Mutlu, Büşra Şık, Ecem Kocaarslan, Canan Ganiç and assistants: Mahmut Nimetoğlu, Kübra Çelik. The article ends with a commentary on traditional structures in the context of contemporary opportunities available through new technologies and materials.

Keywords

Complex; Mosque; Architectural Design; Modern; Dome

Full Text:

PDF (Türkçe)

References

Ahmad, G. (1999). “The Architectural Styles Of Mosques in Malaysia: From Vernacular to Modern Structures” (Paper presented at the Symposium), Mosque Architecture: The Historic and Urban Developments of Mosque Architecture, 31 January - 3 February 1999, King Saud University, Riyadh, Saudi Arabia.

Antel, A. (2013). “Geçmişten Günümüze Cami Mimarisinin Gelişimi”. Tokay, H., Kaptı, M., Büken Cantimur, B., Çoşkun, S. (edt.)1. Ulusal Cami Mimarisi Sempozyumu: Gelenekten Geleceğe Cami Mimarisinde Çağdaş Tasarım ve Teknolojileri. Diyanet İşleri Başkanlığı, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (düzenleyen), 2-5 Ekim 2012, İstanbul. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 250-255.

Arpacıoğlu, Ü. (2013). “İslam ve Cami Mimarisi'nde Malzeme, Teknoloji ve Sanat Kullanımının Değerlendirilmesi”. Tokay, H., Kaptı, M., Büken Cantimur, B., Çoşkun, S. (edt.) 1. Ulusal Cami Mimarisi Sempozyumu: Gelenekten Geleceğe Cami Mimarisinde Çağdaş Tasarım ve Teknolojileri. Diyanet İşleri Başkanlığı, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (düzenleyen), 2-5 Ekim 2012, İstanbul. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 401-409.

As, I. (2006). “The Digital Mosque: A New Paradigm in Mosque Design”, Journal of Architectural Education, 60 (1), September: 54-66.

Asiliskender, B. (der.) (2009). Sinan İmgesi. Kayseri: Mimarlar Odası Kayseri Şubesi Yayınları.

Aslanapa, O. (1984). Türk Sanatı I-II, İstanbul: Kervan Yayınları.

Aslanapa, O. (1996). Türk Cumhuriyetleri Mimarlık Abideleri. Ankara: Türksoy Yayınları.

Aslanapa, O. (2005). “Türk Mimarisinin Bütünü İçinde Mimar Sinan”. Subaşı, M. İ. (haz.) Ağırnaslı Sinan. Kayseri: Ağırnas Belediyesi Yayınları, 83-86.

Avcioglu, N. (2007). “Identity-as-Form: The Mosque in the West”, Cultural Analysis, 6: 91-112.

Batırbaygil, H. (1999). “Klasik Osmanlı Mimari Estetiğinin Arkaalanına Bir Yolculuk”. Akın, N., Batur, A., Batur, S. (edt.) Osmanlı Mimarlığı’nın 7 Yüzyılı, “Uluslarüstü Bir Miras”. TMMOB Mimarlar Odası, TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Şubesi (düzenleyen), 25-27 Kasım 1999, İTÜ Taşkışla Kampüsü. İstanbul: Yapı Endüstri Merkezi Yayınları, 60-63.

Batuman, B. (2012). Mimarlığın ABC’si. İstanbul: Say Yayınları.

Bayram, S. (Edt.) (1988). Mimarbaşı Koca Sinan, Yaşadığı Çağ ve Eserleri 1. İstanbul: TC. Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Türkiye Vakıflar Bankası Genel Müdürlüğü.

Cerasi, M. (1999).”Tarihselcilik ve Osmanlı Mimarisinde Yaratıcı Yenilikçilik / 1720-1820”. Birkan, Ç. (çev.). Akın, N., Batur, A., Batur, S. (edt.) Osmanlı Mimarlığı’nın 7 Yüzyılı, “Uluslarüstü Bir Miras”. TMMOB Mimarlar Odası, TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Şubesi (düzenleyen), 25-27 Kasım 1999, İTÜ Taşkışla Kampüsü. İstanbul: Yapı Endüstri Merkezi Yayınları, 34-42.

Eriç, M. (2011). Mimarlığın Seyir Defteri. İstanbul: Literatür Yayıncılık.

Evren, E. (2013). Modernlik ve Türkiye'de Modern Camiler. Antalya: Mimarlar Odası Antalya Şubesi Yayınları.

Fırat, S. (1996). The Art of Seljuks. Ankara: Republic of Turkey Ministry of Culture (Selçuklu Sanatı. T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları)

Frishman, M. and Khan, H.U. (edt.) (1994). The Mosque: History, Architectural Development & Regional Diversity, London: Thames and Hudson.

Gelernter, M. (1995). Sources of Architectural Form: A Critical History of Western Design Theory. Manchester, New York: Manchester University Press.

Günay, R. (2002). Mimar Sinan ve Eserleri. İstanbul: Yapı Endüstri Merkezi Yayınları.

Gürşan, N. (2011). Yapıların Efendisi: Ayasofya. İstanbul: Cinius Yayınları.

Ismail, A. S. (2018). “Representation of National Identity in Malaysian State Mosque Built Form as a Socio- cultural Product”, International Journal of Built Environment and Sustainability (IJBES), 5(1):21-32.

Ismail, M. R. (2013). “A Parametric Investigation of the Acoustical Performance of Contemporary Mosques”, Frontiers of Architectural Research, 2: 30-41.

Jahic, E. (2008). Stylistic Expressions in the 20th Century, Mosque Architecture, Prostor , 16: 2-21.

Kara, F. B. (2005). “Mimar Sinan’da Kompozisyon Fikri”. Subaşı, M. İ. (haz.) Ağırnaslı Sinan. Kayseri: Ağırnas Belediyesi Yayınları, 277-280.

Karaesmen, E. (2013). “Üç Boyutlu Eğrisel Formların Sembolik ve Yapısal Anlamı”. Tokay, H., Kaptı, M., Büken Cantimur, B., Çoşkun, S. (edt.) 1. Ulusal Cami Mimarisi Sempozyumu: Gelenekten Geleceğe Cami Mimarisinde Çağdaş Tasarım ve Teknolojileri. Diyanet İşleri Başkanlığı, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (düzenleyen), 2-5 Ekim 2012. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 392-400.

Karaman, Ö. Y. and Onat Güzel, N. (2017) “Acoustical Properties of Contemporary Mosques Case Study of ‘Bedirye Tiryaki Mencik Mosque’, Manisa”, YBL Journal of Built Environment, 5 (1): 14-30.

Khan, H. U. (1990). “The Architecture of the Mosque, an Overview and Design Directions”, Salam, H. (edt.) Expressions of Islam in Buildings, Singapore: Concept Media/Aga Khan Award for Architecture.

Kirazoğlu, M. S. (2013). “Cami Mimarisinde Anlatım Sorunlar ve Öneriler”. Tokay, H., Kaptı, M., Büken Cantimur, B., Çoşkun, S. (edt.) 1. Ulusal Cami Mimarisi Sempozyumu: Gelenekten Geleceğe Cami Mimarisinde Çağdaş Tasarım ve Teknolojileri. Diyanet İşleri Başkanlığı, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (düzenleyen), 2-5 Ekim 2012, İstanbul. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 28-40.

Koepf, H. (1984). “Osmanlı Kubbeli Camileri Üzerine Tipolojik Bir Deneme”. Gülsen, A., Gülsen, Ö. (çev.). Yapı Dergisi, 58: 19-48.

Kruft, H. W. (1994). A History of Architectural Theory: from Vitruvius to the Present. Taylor, R, Callander, E. and Wood, A. (trans.). New York: Princeton University Press.

Kuban, D. (1996). İstanbul Bir Kent Tarihi, Bizantion, Konstantinopolis, İstanbul. İstanbul: Tarih Vakfı.

Kuban, D. (2005). “Mimar Sinan ve Çağı”. Subaşı, M. İ. (haz.) Ağırnaslı Sinan. Kayseri: Ağırnas Belediyesi Yayınları, 63-82.

Kuban, D. (2015). Sanat, Mimarlık, Toplum Kültürü Üzerine Makaleler. İstanbul: Boyut Yayıncılık.

Kuban, D. (Davetli Konuşmacı) (2013). Tokay, H., Kaptı, M., Büken Cantimur, B., Çoşkun, S. (edt.) 1. Ulusal Cami Mimarisi Sempozyumu: Gelenekten Geleceğe Cami Mimarisinde Çağdaş Tasarım ve Teknolojileri. Diyanet İşleri Başkanlığı, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (düzenleyen), 2-5 Ekim 2012, İstanbul. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 24-27.

Mutlu, B. (2007). Mimarlık Tarihi Ders Notları 1. İstanbul: Mimarlık Vakfı Enstitüsü Yayınları.

Ödekan, A. (1999). “Osmanlı Mimarlığında Yaratıcı Dönüşümler”. Akın, N., Batur, A., Batur, S. (edt.) Osmanlı Mimarlığı’nın 7 Yüzyılı, “Uluslarüstü Bir Miras”. TMMOB Mimarlar Odası, TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Şubesi (düzenleyen), 25-27 Kasım 1999, İTÜ Taşkışla Kampüsü. İstanbul: Yapı Endüstri Merkezi Yayınları, 56-59.

Oğuzhan, C. (2005). “Mimar Koca Sinan’ın Mühendisliği”. Subaşı, M. İ. (haz.) Ağırnaslı Sinan. Kayseri: Ağırnas Belediyesi Yayınları, 445-451.

Ökten, S. (2013). “Cami Üzerine Güncel Düşünceler”. Tokay, H., Kaptı, M., Büken Cantimur, B., Çoşkun, S. (edt.) 1. Ulusal Cami Mimarisi Sempozyumu: Gelenekten Geleceğe Cami Mimarisinde Çağdaş Tasarım ve Teknolojileri. Diyanet İşleri Başkanlığı, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (düzenleyen), 2-5 Ekim 2012, İstanbul. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 140-144.

Özer, B. (1987). “Cami Mimarisinde Çoğulculuğun Temsilcisi Olarak Mimar Sinan”. Yapı Dergisi, 75: 27-52.

Özgüleş, M. (2009). “Sinan’ın İstanbul’u Dönüştüren Heykelsi Mimarlığı”. Asiliskender, B. (der.)Sinan İmgesi. Kayseri: Mimarlar Odası Kayseri Şubesi Yayınları, 135-160.

Parisi, N. (2009). “Mimar Sinan’ın Kubbeli Osmanlı Mimarlığı”. Asiliskender, B. (der.) Sinan İmgesi. Kayseri: Mimarlar Odası Kayseri Şubesi Yayınları, 31-87.

Ramazanoğlu, G. (1995). Mimar Sinan’da Tezyinat Anlayışı. Ankara: T.C.Kültür Bakanlığı Yayınları.

Saatçi, S., (2013). “Camiler Her Dönemde Çağdaş Yapı Niteliğini Korumalıdır”. Tokay, H., Kaptı, M., Büken Cantimur, B., Çoşkun, S. (edt.) 1. Ulusal Cami Mimarisi Sempozyumu: Gelenekten Geleceğe Cami Mimarisinde Çağdaş Tasarım ve Teknolojileri. Diyanet İşleri Başkanlığı, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (düzenleyen), 2-5 Ekim 2012, İstanbul. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 145-149.

Sözen, M. (2005). “Yaşayan Sinan”. Subaşı, M. İ. (haz.) Ağırnaslı Sinan. Kayseri: Ağırnas Belediyesi Yayınları, 21-27.

Subaşı, M. İ. (2005). “Sinan’ın Kimliği ve Kişiliği”. Subaşı, M. İ. (haz.) Ağırnaslı Sinan. Kayseri: Ağırnas Belediyesi Yayınları, 29-43.

Subaşı, M. İ. (haz.) (2005). Ağırnaslı Sinan. Kayseri: Ağırnas Belediyesi Yayınları.

Sultan Ahmet Camii, Koruma ve İhya Derneği (21.03.2012). "Sultanahmet Camii", http://www.sultanahmetcami.org/tarihce_h10.html

T. C. Şişli Belediyesi (2012). Halide Edip Adıvar Külliyesi Ulusal Mimari Proje Yarışması Şartnamesi ve İhtiyaç Programı. İstanbul.

Tanyeli, U. (2008). “Mimarın Hafızası ve Yassıltılmış Geçmiş”. Şentürer, A., Ural, Ş., Berber, Ö., Uz Sönmez, F. (Haz.) Zaman – Mekân. III. Mimarlık ve Felsefe Toplantısı, İTÜ, MF, Mimarlık Bölümü, İÜ, EF, Felsefe Bölümü (düzenleyen), 18-19 Kasım 2005, İTÜ Taşkışla Kampüsü. Yapı Endüstri Merkezi Yayınları, İstanbul, 216-223.

Tanyeli, U. (edt.) (1999). Improvisation, Mimarlıkta Doğaçlama ve Behruz Çinici. İstanbul: Boyut Yayıncılık.

Taschen (2006). Architectural Theory: From the Renaissance to the Present. Kölh: Taschen.

Tokalak, İ. (2006). Bizans – Osmanlı Sentezi: Bizans Kültür ve Kurumlarının Osmanlı Üzerindeki Etkisi. İstanbul: Gülerboy Yayıncılık.

Tokay, H., Kaptı, M., Büken Cantimur, B., Çoşkun, S. (edt.) (2013). 1. Ulusal Cami Mimarisi Sempozyumu: Gelenekten Geleceğe Cami Mimarisinde Çağdaş Tasarım ve Teknolojileri. Diyanet İşleri Başkanlığı, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (düzenleyen), 2-5 Ekim 2012, İstanbul. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.

Ünsal, B. (2001). Mimari Tarihi II. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü.

Ürey, Ö. (2013). “Transformation of Minarets in Contemporary Mosque Architecture in Turkey”, International Journal of Science Culture and Sport, 1(4), December: 95-107.

Yedekçi, G. (2015). Doğayla Tasarlamak: Biyomimikri ve Geleceğin Mimarlığı. İstanbul: Mimarlık Vakfı İktisadi İşletmesi.

Yürekli, H., Yürekli, F. (2004). “Mimarlıkta ‘Yeni’ Kavramı”. Şentürer, A., Ural, Ş., Atasoy, A. (haz.) Mimarlık ve Felsefe. Mimarlık ve Felsefe Toplantısı, İTÜ, MF, Mimarlık Bölümü, İÜ, EF, Felsefe Bölümü (düzenleyen), 12-13 Aralık 2000, İTÜ Taşkışla Kampüsü. İstanbul: Yapı Endüstri Merkezi Yayınları, 154-161.

Refbacks

  • There are currently no refbacks.